Xaricdə doktorantura (PhD) təhsili almaq istəyən tələbələrin qarşılaşdığı əsas çətinliklərdən biri maliyyə məsələsidir. Çünki PhD proqramları uzunmüddətli (adətən 3–5 il) olduğundan təhsil və yaşayış xərcləri böyük məbləğ təşkil edir.
Doktorantura təhsili almaq istəyən namizədlər üçün beynəlxalq səviyyədə çoxlu təqaüd proqramları və maliyyə dəstəyi imkanları, habelə dövlət proqramı mövcuddur.
Universitetlərin verdiyi təqaüdlər
Dünya üzrə bir çox universitetlər PhD tələbələrinə daxili təqaüdlər təqdim edirlər. Bu təqaüdlər çox vaxt həm təhsil haqqını, həm də yaşayış xərclərini qarşılaya bilir. Universitet daxili təqaüdlər iki formada olur:
- Tam təqaüdlər, təhsil haqqı, yaşayış, sığorta və bəzən səyahət xərclərini qarşılayır
- Qismən təqaüdlər, əsasən təhsil haqqının müəyyən hissəsini ödəyir
Universitetlərin rəsmi saytlarında “Scholarships”, “Funding” və ya “Financial Aid” bölmələri vasitəsilə bu imkanlarla tanış olmaq mümkündür.
Müəllim köməkçisi və tədqiqatçı vəzifələri
PhD tələbələri üçün ən çox yayılmış maliyyə dəstək formalarından biri Müəllim Köməkçisi (Teaching Assistantship) və Tədqiqatçı (Research Assistantship) vəzifələridir. Bu vəzifələrdə tələbə həm elmi rəhbərlərin layihələrində çalışır, həm də dərs prosesində müəllimlərə yardımçı olur. Qarşılığında isə maaş və ya aylıq təqaüd alır. Bu model xüsusilə ABŞ və Kanadada geniş yayılıb.
Beynəlxalq təqaüd proqramları
Xaricdə doktorantura üçün müraciət edən tələbələr beynəlxalq təşkilatların təqdim etdiyi təqaüdlərdən də faydalana bilərlər. Ən çox tanınan beynəlxalq proqramlardan bəziləri:
- Fulbright (ABŞ), PhD və elmi tədqiqatlar üçün tam maliyyə dəstəyi
- Erasmus Mundus (Avropa), müxtəlif Avropa ölkələrində doktorantura təhsili
- DAAD (Almaniya), doktorantura və elmi tədqiqat üçün təqaüdlər
- Chevening (Böyük Britaniya), əsasən magistr proqramları ilə tanınsa da, bəzi araşdırma qrantları PhD tələbələrinə də açıqdır
- Marie Skłodowska-Curie Actions (Avropa Komissiyası), tədqiqatçıların hərəkətliliyini dəstəkləyən proqram
Bu proqramlar beynəlxalq tələbələr üçün çox vaxt tam maliyyələşdirilmiş olur və yalnız təhsil haqqını deyil, yaşayış xərclərini də qarşılayır.
Azərbaycan Elm və Təhsil Nazirliyinin Dövlət Proqramı
Azərbaycan vətəndaşları üçün ən önəmli maliyyə dəstək imkanlarından biri Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyinin xaricdə təhsil üzrə Dövlət Proqramıdır. Bu proqram çərçivəsində gənclərə dünyanın nüfuzlu universitetlərində bakalavr, magistr və xüsusilə doktorantura səviyyəsində təhsil almaq üçün tam təqaüd imkanı təqdim olunur.
Proqramın əsas xüsusiyyətləri:
- Təhsil haqqının tam ödənilməsi
- Yaşayış və sığorta xərclərinin qarşılanması
- Yol xərclərinə dəstək
- Tələbələrin seçilmiş sahələr üzrə ölkəyə qayıtdıqdan sonra elmi və praktiki fəaliyyətə cəlb olunması
Bu proqram həm akademik karyera qurmaq, həm də ölkənin elmi potensialını gücləndirmək baxımından çox böyük əhəmiyyət daşıyır. Namizədlərin proqram şərtləri ilə öncədən tanış olub vaxtında müraciət etməsi vacibdir.
Fonda və təşkilatlara müraciət
Bir çox ölkədə elm fondları və qeyri-hökumət təşkilatları da doktorantura tələbələrinə qrantlar təqdim edirlər. Bu qrantlar adətən tədqiqat layihələrinin maliyyələşdirilməsinə yönəlir və tələbənin müəyyən mövzuda araşdırma aparmasına şərait yaradır.
Xaricdə doktorantura təhsili almaq üçün maliyyə dəstəyi tapmaq mümkündür, sadəcə doğru mənbələri araşdırmaq və vaxtında müraciət etmək lazımdır. Universitetlərin daxili təqaüdləri, beynəlxalq proqramlar, dövlət dəstəkləri və müxtəlif qrant imkanları tələbələrə bu yolda kömək edir.
Əgər siz də xaricdə doktorantura təhsili üçün təqaüd və maliyyə dəstəyi axtarırsınızsa, İstanbul Group-un peşəkar komandası sizin yanınızdadır. Biz sizə həm dövlət proqramları, həm də beynəlxalq təqaüd imkanları barədə ətraflı məlumat verərək düzgün seçim etməyinizə kömək edirik. Uğurlu akademik gələcəyiniz üçün bizimlə əməkdaşlıq edin!
