Xaricdə təhsil üçün sənəd hazırlayan tələbələrin qarşılaşdığı ən texniki və anlaşılmaz mərhələlərdən biri sənədlərin apostil və ya leqallaşdırılması mərhələsidir. Bir çoxu bu prosesi sadə və rərmi prosedur kimi qəbul edir, amma əslində bu, sizin diplom və transkriptlərinizin başqa ölkədə hüquqi qüvvəyə minməsi üçün vacib addımdır. Düzgün aparılmadıqda isə bütün müraciət prosesi gecikə və ya problem yarada bilər.

Apostil və leqallaşdırma nə deməkdir?

Apostil və leqallaşdırma eyni məqsədə xidmət edir: sənədin beynəlxalq səviyyədə tanınmasını təmin etmək.

Apostil prosesi 1961-ci il Haaqa Konvensiyasına qoşulmuş ölkələr arasında tətbiq olunur. Əgər təhsil alacağınız ölkə bu konvensiyaya daxildirsə, sənədinizə apostil vurulması kifayət edir. Apostil sənədin verildiyi ölkənin rəsmi orqanı tərəfindən təsdiqlənir və qarşı ölkədə əlavə təsdiq tələb olunmur.

Leqallaşdırma isə Haaqa Konvensiyasına daxil olmayan ölkələr üçün tətbiq olunur. Bu proses daha uzun və mərhələlidir, çünki sənəd bir neçə dövlət qurumunda təsdiqlənir.

Sadə dillə desək, bəzən bir möhür kifayət edir, bəzən isə bir neçə qurumdan keçmək tələb olunur.

Hansı sənədlərə apostil və ya leqallaşdırma lazımdır?

Xaricdə təhsil üçün adətən aşağıdakı akademik sənədlərə apostil və ya leqallaşdırma lazım olur:
– Attestat
– Bakalavr və ya magistr diplomu
– Transkript
– Bəzi hallarda arayış və tövsiyə məktubları

Bu tələb ölkədən ölkəyə dəyişə bilər. Bəzi universitetlər yalnız diplom və transkript istəyir, bəziləri isə əlavə sənədlərin də rəsmi təsdiqini tələb edir.

Apostil prosesi necə aparılır?

Əgər təhsil alacağınız ölkə Haaqa Konvensiyasına daxildirsə, proses nisbətən daha sadədir.

Adətən belə gedir: 

İlk olaraq sənədi verən orqandan orijinal nüsxəni almalısınız. Daha sonra bu sənəd aidiyyəti dövlət qurumuna təqdim edilir. Azərbaycanda bu proses adətən Ədliyyə Nazirliyi və ya yerli icra strukturları vasitəsilə həyata keçirilir.

Sənəd yoxlanıldıqdan sonra üzərinə xüsusi apostil möhürü vurulur. Bu möhür sənədin rəsmi və tanınan olduğunu təsdiqləyir.

Bu proses bir neçə iş günü və ya bəzi hallarda bir qədər daha uzun çəkə bilər.

Leqallaşdırma prosesi necə həyata keçirilir?

Əgər təhsil alacağınız ölkə Haaqa Konvensiyasına daxil deyilsə, sənədiniz leqallaşdırılmalıdır. Bu daha çox mərhələli prosesdir.

Əvvəl sənəd təhsil müəssisəsi və ya Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənir. Daha sonra Xarici İşlər Nazirliyində təsdiqlənir. Növbəti mərhələdə isə həmin ölkənin Azərbaycandakı səfirliyində və ya konsulluğunda leqallaşdırma aparılır.

Bəzi ölkələr əlavə tərcümə və notariat təsdiqi də tələb edə bilər. Buna görə də prosesə vaxtında başlamaq çox vacibdir.

Tərcümə məsələsi niyə önəmlidir?

Apostil və ya leqallaşdırma zamanı sənədlər adətən tərcümə də tələb edir. Bu tərcümələr rəsmi və notariat qaydasında təsdiqlənməlidir. İngilis dili çox yayılmış olsa da, bəzi ölkələr sənədlərin öz dillərinə tərcüməsini istəyir.

Tərcümə prosesində səhvlər böyük problemlərə səbəb ola bilər. Buna görə peşəkar tərcüməçilərlə işləmək çox önəmlidir.

Apostil prosesində ən çox edilən səhvlər

Bir çox tələbə sənədlərin apostil və leqallaşdırılmasını təxirə salır. Halbuki bu proses bəzən qəbul tarixlərinə ciddi təsir edir.

Digər tipik səhv isə yanlış ölkə üzrə yanlış prosedur seçməkdir. Məsələn, apostil lazım olan ölkə üçün leqallaşdırma etməyə çalışmaq və ya əksinə.

Bir də sənədləri qeyri-rəsmi tərcümə etdirmək və sonradan problem yaşamaq halları çox rast gəlinir.

Bu proses nə üçün önəmlidir?

Apostil və leqallaşdırma sadəcə formal mərhələ deyil. Bu, sizin akademik kimliyinizin başqa ölkədə rəsmi şəkildə tanınmasıdır. Bu olmadan bir çox universitet sənədlərinizi qəbul etməz və ya müraciətinizi natamam hesab edə bilər.

Düzgün və vaxtında aparılan bu proses isə bütün müraciət yolunuzu rahatlaşdırır.

Akademik sənədlərin apostil və leqallaşdırılması xaricdə təhsil prosesinin ən texniki, amma ən vacib hissələrindən biridir. Bu mərhələdə tələsmək yox, planlı və məlumatlı hərəkət etmək lazımdır.

Əgər bu proses sizə qarışıq və çətin görünürsə, bu tamamilə normaldır. İstanbul Group-un xaricdə təhsil üzrə peşəkar və təcrübəli komandası tələbələrə bu mərhələdə addım-addım dəstək göstərir və sənəd prosesinin problemsiz tamamlanmasına kömək edir.